Cách trồng và chăm sóc lan long tu

0
368

Lan Long Tu (Dendrobium primulinum) có hương thơm mát nhẹ nhàng rất dễ chịu, rực rỡ tươi sáng và thường nở vào mùa xuân. Nếu bạn chăm sóc đúng cách và chọn đúng giống lan Long Tu của Việt Nam thì sẽ được ngắm hoa vào dịp Tết Nguyên Đán.

Lan Long Tu(Dendrobium crepidatum) là loài phong lan sống ký sinh trên những thân cây lớn. Chúng sống được cả vùng nóng và vùng lạnh, nhưng ở vùng lạnh thì cây phát triển tốt hơn, ra hoa đẹp hơn các vùng xứ nóng. Chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy loài lan Long tu ở những rừng cây lớn, thay lá vào mùa Đông trên các độ cao trong khoảng 1000m, ở Việt Nam những vùng núi phía Bắc thuộc địa phận tỉnh Lâm Đồng loài lan này sống rất nhiều, khu vực đèo Bảo Lộc, rừng Cát Tiên. Trên thế giới lan Long tu sống nhiều ở khu vực dãy Himalaya, Myanmar, Thái Lan, Lào…

Long Tu là một giống lan rất dễ trồng, dễ chăm sóc và phổ thích nghi rất rộng, từ đồng bằng tới vùng núi cao, dù nắng nhiều 100% hay nắng ít 40%.

1. Thời điểm ghép lan

Chúng ta sẻ thắc mắc là mùa nào trong năm phù hợp cho việc ghép thân. Thật ra thì lúc nào cũng ghép được nha!. Nhưng thường thì từ tháng 10 âm lịch cho tới tháng 2,3 âm lịch năm sau đều là thời điểm tốt để ghép.

Kể từ khi giả hành rụng hết lá cho tới khi sắp nhú nụ đều là thời điểm thích hợp nhất hoặc có chăng là cho tới khi mầm non nhú ra nhưng mầm non chưa mọc rễ.

2. Giá thể

Nếu bạn ghép vào bảng dớn hoặc trụ dớn là dễ chăm nhất và cây lên cao nhất, sau đó là miếng hoặc khúc gỗ, rồi tới lũa hoặc trồng trong chậu.

3. Xử lý

Bước 1: Khía – Tách – Cắt

Khi bạn mua giề lan về, sẽ có từ 1-2 giả hành tơ nghĩa là giả hành 1 tuổi chưa nở hoa và 1 đến vài giả hành 2,3,4,5 tuổi.

Nếu bạn chưa biết rõ việc chăm sóc lan, bạn nên tách giả hành theo từng cặp. Dùng dao mỏng, ví dụ dao rọc giấy khía vào mối nối giữa hai giả hành để tách rời ra.

Yêu cầu dao thật mỏng và nhớ soi mắt ngủ sát gốc kẻo cắt trúng mắt ngủ. Tuyệt đối không chủ quan xé toạc hai giả hành ra, có khi hư hết cả mắt ngủ, thậm chí vết toác to còn hư luôn cả nửa giề lan.

Sau khi tách riêng ra rồi, lúc này bạn mới bắt đầu tỉa rễ già đi, nói chung là để lại 2cm rễ để bắn ghim, còn lại cắt cụt bỏ hết. Nhớ là tách xong mới cắt rễ.

Bước 2: Ngâm

Đầu tiên bạn pha 1 chậu Physan 20 nồng độ 1ml/1 lít nước hoặc 1 chậu Benkona 2ml/1lít nước sau đó cho toàn bộ lan vào ngâm 5-10 phút. Sau đó bạn lấy lan ra để ráo vài tiếng.

Tiếp tục pha 1ml chế phẩm Hùng Nguyễn (khoảng 20 giọt) với 1 lít nước và ngâm lan vào đó nửa tiếng đến 2 tiếng. Sau đó vớt ra để ráo và ghép liền lên dớn hoặc gỗ, lũa.

Bước 3: Ghép – Treo

Bắn ghim hoặc găm phần rễ vào bảng dớn hoặc bảng gỗ thật chắc chắn. Bạn nên ghép chung giả hành tơ với giả hành tơ 1 bảng, giả hành  già 1 bảng.

Giả hành dài ghép chung với dài vào 1 giò, ngắn ghép chung ngắn cho có sự đồng đều và khi nở được đều.

Nhớ là hạn chế dùng càng ít sắt thép càng tốt.

Sau khi ghép bạn nên treo ngay lên giàn, cho ăn nắng 60-70% luôn. Nếu bạn ở đồng bằng xứ nóng thì gốc lan cách lưới ít nhất 1,5m, nếu vùng cao mát mẻ thì cách lưới ít nhất 1,2m.

4. Phân Bón

1 tuần phun chế phẩm Hùng Nguyễn 1 lần, nồng độ 1ml/1 lít (20 giọt) hoặc B1+Atonik. Lưu ý: Atonik chỉ dùng cho chi lan có giả hành mọng nước là có hiệu quả, còn các chi đơn thân… thì hiệu quả thấp. Bên cạnh đó lạm dụng Atonik sẽ có nhiều tác dụng không tốt về sau. Phun chế phẩm tới khi bộ rễ mầm non đủ khỏe mạnh thì ngừng.

7-10 ngày phun 30-10-10 TE hoặc 20-20-20 TE 1 lần.

Sau khi mầm non ra rễ dài được 5cm, gắn phân chì (xám, tan chậm 13-11-11ME Nhật) và nửa tháng phun trung lượng và vi lượng 1 lần.

Khoảng tám tháng tuổi phun 6-30-30 TE 3-4 lần, 10 ngày 1 lần.

Sau đó tới tháng tuổi thứ 9 cắt nước gần hoàn toàn, để giả hành rụng trụi hết lá và cứ để như vậy cho tới giữa tháng tuổi thứ 11 bạn hãy tưới thật đẫm vào gốc, ngày 1-3 lần tùy giá thể và chờ hoa, sau 10-20 ngày xuất hiện nụ hoa, nếu nụ to thì để ở nơi mát và giảm tưới nước, còn nụ nhỏ tăng ánh sáng và nước tưới. Cắt nước gần hoàn toàn, nghĩa là 3-4 ngày tưới phun sương vào bộ rễ để bộ rễ không bị chết khô, giữ được bộ rễ của năm nay còn sống thì mùa sau mới bội thu.

5. Phòng Trừ Sâu Bệnh

– Sau 20 ngày phun Movento và Pesieu 1 lần để phòng nhện đỏ, rầy, rệp, bọ trĩ…

– Sau 15 – 30 ngày 1 lần pha chung thuốc trừ nấm và vi khuẩn phun phòng 1 lần. Nếu trời mưa nhiều thì 7 ngày 1 lần.

Thuốc nấm gồm: RidomilGold, Antracol, Aliette, TopsinM…

Thuốc vi khuẩn gồm: Kasumin, Poner, Starner, Physan…

Cứ 1 nấm 1 khuẩn pha chung là được. Còn khi lan bị bệnh thì việc chữa trị rất khó, tôi sẽ đề cập ở chuyên đề sau.

LƯU Ý:

Yếu tố ra hoa tháng nào còn phụ thuộc vào vùng miền, nhiệt độ và độ ẩm không khí trong giàn chứ không thể chuẩn 100%.

Ví dụ Long Tu Việt Nam nở trúng tết trong Nam nhưng ngoài Bắc có khi lạnh quá không kịp tết. Cũng tùy năm mưa nhiều hay ít và mưa lâu hay mau mà hoa nở ngày nào. Như năm ngoái đang ép khô hạn (cắt nước, ngừng tưới) lá vàng và rụng được 1 nửa thì dính mưa dầm chục ngày, độ ẩm không khí cao, lá xanh mơn mởn trở lại, thế là chậm một tháng, nông dân lại thất bát.

6. Khi nào thì lan Long tu ra hoa

Lan Long tu chỉ nở hoa một lần vào mùa Xuân, tháng 1 âm lịch là bắt đầu ra nụ và nở hoa trong khoảng hai tuần thì tàn. Dân trồng lan thường chia loài lan này thành hai loại và gọi chúng với cái tên thân thiện là Long tu đơn và Long tu kép.

Long tu đơn hoa có màu trắng vàng, môi ở giữa có màu vàng nhạt, mép xẻ răng nhỏ và bề mặt phủ một lớp lông mịn khi lan ra hoa thì rụng sạch lá và chỉ còn mỗi hoa nở trên các cọng.

Long tu kép thì hoa có màu tím, lá và cọng thường không dày bằng long tu đơn nhưng cọng của chúng thì dài hơn họ kia. Đương nhiên là cả hai loài này đều có mùi thơm rất quyến rũ.

Vào tháng 9 tháng 10 âm thì lan bắt đầu chu kì rụng lá của mình. Lúc này chúng ta không nên bón phân mà chỉ tưới nước sơ để không bị héo, tưới phun sương. Trong khoảng thời gian này nếu bạn muốn nhân giống thì bắt đầu tách ghép vì đây là lúc cây đang nghỉ các mắt lá (cuống lá ) đang ngâm nụ. Mẹo nhỏ bạn nên phơi nắng trực tiếp khi bắt đầu ghép sẽ cho lứa cây con khỏe mạnh. Tôi thì cứ mang ra cột những cọng già lên B40 đợi nhú mầm rồi ghép vào dỡn.

Nhiệt độ thích hợp để cây ra nụ là 5-150 C trong khoảng thời gian 3-4 tuần lúc này bạn nên ngưng tưới nước vì nếu ban đêm nhiệt độ không đủ lạnh kết hợp với việc bạn tưới nước thì cây sẽ chỉ ra chồi non thay vì ra lá.

Long tu kép nếu bạn trồng và chăm sóc tốt cây có thể dài từ 1,2 mét – 1,5 mét còn long tu đơn thì ngắn hơn thời gian tôi trồng thấy chúng phụ thuộc chủ yếu vào cây mẹ. Nếu cây mẹ dài 50 cm thì cây con mọc ra sẽ dài hơn cây mẹ khoảng 5-10 cm. Và cứ tăng như thế qua từng năm. Ngoài ra cũng còn lệ thuộc rất nhiều vào cách chăm sóc của mỗi người, bạn có thể tham khảo qua các giò lan Long Tu xuân cao nguyên Di Linh này, có thân dài cả 90 – 1m hơn.

Sưu tầm